Zamki na Warmii i Mazurach sto lat temu

Książka "Grunwald: szkic historyczny" upamiętniała 500-lecie największej bitwy średniowiecznej Europy. Wówczas, w przededniu wybuchu I wojny światowej, ta rocznica miała dla Polaków wielkie znaczenie: była symbolem zwycięstwa nad Niemcami. — Album został wydany 1910 roku w Poznaniu w pięćsetną rocznicę obchodów grunwaldzkich, niewątpliwie posiada wartość historyczną — opowiada właściciel antykwariatu Zbigniew Galon.
Wydawcą albumu była Polsko-Katolicka Księgarnia Nakładowa Zdzisława Rzepeckiego i Spółki, jedna z nielicznych instytucji wydawniczych, która działała już w okresie międzywojennym. Zdzisław Rzepecki rozwinął działalność wydawniczą, publikując własnym nakładem ozdobne albumy o treści patriotycznej, tak jak właśnie "Album Jubileuszowe Grunwald", który,jak podają niektóre źródła, został skonfiskowany przez cenzurę pruską. 
Album został opracowany przez Jasława z Bratkowa, pod tym pseudonimem kryje się Jan Bratkowski. Książka zawiera widoki z pola bitwy grunwaldzkiej, wykonane według wskazówek Teofila Rzepnikowskiego z Lubawy, powstańca i działacza społecznego. Brał on udział w powstaniu styczniowym, działał na Pomorzu i Warmii, a w latach 1918-19 zasłynął jako komendant tajnej Organizacji wojsk Pomorza Gdańskiego, przygotowującej powstanie na Warmii i Mazurach. 
Uwagę przyciąga sześć szkiców do tzw. obrazu kolistego "Bitwa pod Grunwaldem", wykonanych przez Jana i Tadeusza Styków, polskich malarzy, który są również współtwórcami dzieła. Album zawiera reprodukcje obrazów, monet, rysunki zbroi, ryciny oraz dobrze zachowaną mapę zamków krzyżackich, wykonaną przez Zdzisława Rzepeckiego. 
W albumie znajdziemy jeszcze jeden rarytas: zdjęcia dawnych zamków wykonane w 1905 roku przez Karola Rzepeckiego. Karol był krewnym Zdzisława i po jego śmierci przez pewien czas prowadził wydawnictwo. Na te tereny przyjechał prawdopodobnie z misją patriotyczną. Jak większość Poznaniaków, wspierał mieszkających tu Polaków w dążeniach wolnościowych. Podczas swojego pobytu fotografował zamki, a ich "odbicia fotograficzne" zamieścił w albumie jubileuszowym.
Anna Wanago