Janowo pamięta o Marszałku

Gmina, w większej części rolnicza, leży w południowej części województwa warmińsko-mazurskiego, na granicy z mazowieckim, w powiecie nidzickim (obszar — 19157 ha).

Janowo uzyskało prawa miejskie z rąk księcia mazowieckiego Janusza w r. 1421, a utraciło je w r. 1869. W latach 1863-64 przebywali tutaj powstańcy styczniowi. W 1920 r. przetoczyła się przez Janowo wojna polsko-bolszewicka. W okresie międzywojennym odwiedził je prezydent Ignacy Mościcki. Janowianie byli i są wielkimi miłośnikami postaci Józefa Piłsudskiego, który przekazał pieniądze na budowę szkoły podstawowej. Po śmierci Marszałka w centrum rynku ustawili mu pomnik, który po wkroczeniu Niemców we wrześniu 1939 r. został zburzony.

W latach 90. dzięki inicjatywie Stefana Gratunika, byłego ułana, najstarszego obecnie mieszkańca gminy, pomnik odbudowano według nowego projektu. Podczas okupacji w tutejszych lasach działali partyzanci, a najgłośniejszą postacią był założyciel oddziału AK Zacheusz Nowowiejski. Współczesne Janowo zachowało niemal w całości swoją przedwojenną zabudowę. W tutejszej szkole jest izba pamięci. Na cmentarzu przy kościele stoją pomniki powstańców styczniowych oraz ofiar hitleryzmu i powojennego UB.

Warto wybrać się w teren, aby obejrzeć historyczną zabudowę wiosek ( niektóre chałupy mają ponad 100 lat) oraz np. historyczny most na Orzycu w Rogu ( broniły go polskie wojska w 1938 r.) a także żurawie studzienne w tej wsi. Miłośnikom grzybobrania polecamy tutejsze lasy, gdzie występują wszystkie rodzaje jadalnych grzybów. A co poczucie humoru janowian. Przyswajają oni dowcipy opowiadane przez mieszkańców słynnego Wąchocka i przedstawiają je jako własne. Np. Kto to jest, siedzi w Orzycu i czyta gazetę? Rzecznik prasowy wójta Janowa. Pojedźcie tam, pośmiejecie się jak ja.

wu-ka