Boyen w nowej odsłonie

Twierdzę Boyen, która powstała w latach 1843 – 1855 jako obiekt blokujący strategiczny przesmyk pomiędzy jeziorami Niegocin i Kisajno. Soją nazwę zawdzięcza swojemu budowniczemu. Ma kształt nieregularnej, sześcioramiennej gwiazdy rozpościerającej się na 100 hektarach i chronionej przez 5-metrowy mur długi na ponad 2 kilometry. Do środka twierdzy wiodą 4 bramy. W 1914 roku oparła się Rosjanom.

Wtedy znajdowała się tam stacja gołębi pocztowych. Kiedy w czasie Wielkiej Wojny zaczęto używać gazów bojowych, giżyckim gołębim zakładano czasami małe maseczki gazowe, aby meldunki i rozkazy z pewnością dotarły tam, gdzie było im to przeznaczone.

W czasie II wojny twierdzę wykorzystywano ją między innymi jako miejsce werbunku oficerów do Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej (ROA), która walczyła po stronie Niemiec. Prze kilka dni przebywał tam jej dowódca generał Andriej Własow.

Wtedy też badano tam bowiem żywność, która potem wędrowała do Wilczego Szańca.

Sowieci w 1945 roku zdobyli ją bez walki. Do 1957 roku stacjonowało tam Ludowe Wojsko. W latach 50. na terenie majdanu utworzono kilka przedsiębiorstw, głównie związanych z przemysłem spożywczym. Powstały tam też nowe budynki a latach 80 tych produkowano tam wspomniany ser fortecki.

Po 1990 r. niemodernizowany obiekt niszczał, część wyposażenia ukradziono, a w latach 1996-1997 spłonęły dwa najstarsze spichlerze i ujeżdżalnia). Lepsze czasy dla twierdzy nadeszły nieco póżniej.

Od 2008 roku twierdzą zarządza Giżyckie Centrum Kultury, a od 2010 roku prowadzone są etapami prace zabezpieczające i rekonstrukcyjne pod nadzorem konserwatora zabytków. Rok 2026 jest dla twierdzy wyjątkowo szczęśliwy. Miasto Giżycko na jej rewitalizację otrzymało od Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego 50 mln złotych. Całkowita wartość giżyckiej inwestycji wynosi 86,1 mln zł.

Za te pieniądze zostaną przeprowadzone prace konserwatorskie i budowlane. Głównym celem jest nie tylko zabezpieczenie i zachowanie unikatowej substancji zabytkowej, lecz także przekształcenie Twierdzy w całoroczne centrum aktywności lokalnej i ponadregionalnej.

Dzisiaj twierdzę można 3 trasami, co zajmuje od 1 do 2 godzin (można też zrobić to rowerem).

Twierdzę można zwiedzać przez cały rok. Po drodze do obejrzenia między innymi:

1. Galeria w koszarowcu.
Znajduje się tam między innymi duża makieta twierdzy, sala żołnierska, sala poświęcona historii Giżycka i sala Solidarności.

2. Laboratorium prochowe
Zobaczyć tu można: broń palną – czarno prochową, broń i amunicję myśliwską. Największa atrakcję stanowi replika armaty oblężniczej z 1871 roku.

3. Stajnia z wozownią
Można tu zobaczyć miedzy innymi stary powóz, szwajcarską kuchnię polową z początku XX w. czy wóz wojskowy taborowy z okresu międzywojennego.

4. Warsztat zbrojmistrza – to min. stała ekspozycja związana z historyczną funkcją obiektu, przedstawiająca wyposażenie kuźni kowalskiej. W pozostałej części budynku prezentowane są wystawy czasowe.

źródło: Twierdza Boyen

Na terenie twierdzy odbywa się wiele imprez (jest tam amfiteatr) w tym coroczna "Operacja Boyen".Głównym punktem programu jest inscenizacja batalistyczna – „Bój o Twierdzę Boyen”, przygotowane z rozmachem widowisko z udziałem rekonstruktorów z Polski i zagranicy, kawalerii konnej, z wykorzystaniem spektakularnych efektów pirotechnicznych.

W 2026 roku zapraszamy na "Operację Boyen" od 7do 9 sierpnia.

Zobacz: