Inwazyjny gatunek owada z rodziny osowatych (Vespidae).
Długość ciała robotnicy mieści się w przedziale 11–16 mm, a królowej 16–20 mm. Ubarwienie czarnobrązowe z żółtymi deseniami.

Gniazda os dachowych mają przeważnie średnicę 20–30 cm, ale zdarzają się znacznie większe, sięgające 100 cm. Umiejscawiane są w starych dziuplach lub w ziemi, a w pobliżu osad ludzkich również w otworach w murach, elementach dachu lub innych dogodnych lukach budynków.

Osa dachowa żywi się owadami (muchy, komary i pszczoły miodne), a także dojrzałymi owocami i sokami drzew. Przy masowych wystąpieniach powoduje znaczne szkody w sadach owoców pestkowych oraz na plantacjach winogron.

Użądlenie osy dachowej jest bolesne, ale dla większości ludzi nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, poza osobami uczulonymi.

Naturalny zasięg jej występowania obejmuje Palearktykę: Europę, północną Afrykę i ciepłe regiony Azji. Została introdukowana na Islandię, do obydwu Ameryk, Afryki Południowej, Nowej Zelandii i Australii. Na nowo zajmowanych terenach szybko zwiększa swój zasięg.
W Polsce jest pospolita, spotykana zarówno w lasach, ogrodach jak i na obrzeżach osiedli ludzkich.