Gatunek słodkowodnej, zimnolubnej ryby łososiokształtnej. Dorasta przeciętnie do 30–40 cm. Jego średnia waga nie przekracza 1 kg. Ma małą głowę i lekko spłaszczone ciało. Otwór gębowy jest niewielki, przedni, wypełniony drobnymi zębami, przy czym szczęka górna jest dłuższa od dolnej. Ma duże łuski, mocno osadzone w skórze. Młode osobniki mają kolor srebrzysto-jasnozielony, z niebieskimi plamami na bokach. Starsze osobniki mają szarozielony grzbiet, zielonkawe boki i biały brzuch. Na jego bokach widnieją podłużne, ciemne smugi, które odpowiadają poszczególnym rzędom łusek. Płetwy nieparzyste mają bladofioletowy odcień, płetwa grzbietowa jest długa, wysoka i ozdobiona kilkoma rzędami czerwonych i białych plamek. Ciało ma metaliczny połysk.
Występuje dymorfizm płciowy - samiec ma większe rozmiary niż samica, ma większe łuski, a w okresie godowym ma jaskrawe ubarwienie i powiększoną płetwę grzbietową.
Żywi się mięczakami, bezkręgowcami, larwami chruścików, jętek i innych owadów, które zbierają z powierzchni wody.
Duże osobniki zjadają inne ryby, a nawet małe ssaki.
Lipienie chętnie grupują się w niewielkie stadka. Żyje przeciętnie 4-5 lat, maksymalnie 14.
Samce dojrzewają płciowo w 2-3 roku życia, samice w 4. Kiedy wiosną rozpoczyna się tarło lipienie podejmują krótkie wędrówki, poszukując żwirowych albo kamienistych tarlisk, gdzie jest dobrze natleniona woda, którą to można znaleźć w niewielkich dopływach. Tarło odbywa się w temperatorze 6-8 stopni. Ikra ma barwę bursztynową i zasypywana jest w podłożu przez samca, który pozostaje na miejscu i broni jej przez 2-3 tygodnie inkubacji. Bardzo często w jednym gnieździe składa jaja kilka samic.

Bardzo ceniony wędkarsko – poławiany przez wędkarzy głównie na sztuczną muchę.

Nie występuje w licznych grupach, więc w połowach nie ma większego znaczenia. Hodowany jest w stawach hodowlanych, ale można go również spotkać w akwariach publicznych.

Jest bardzo wrażliwy na zanieczyszczenia wody.

Występuje na obszarze od zachodniej Walii, Francji i północnych Włoch do Morza Białego. W Polsce głównie w rzekach Pomorza, Karpat i Sudetów. Latem przebywa na kamienistych płyciznach, zimą przenosi się do głębszych wód.

Wymiar ochronny 30 cm
Okres ochronny 1.III – 31.V